Για την Κιτ Ταν και τον κ. Ιατρού, τα φυτά που συναντούν στο δρόμο τους στο φαράγγι του Βουραϊκού και όχι μόνο είναι οι «φίλοι» μιας μεγάλης παρέας. Οι δύο ερευνητές γνωρίζουν τόσο τις επιστημονικές όσο και τις κοινές τους ονομασίες μία προς μία. Στέκουν, σκύβουν, τα κοιτούν προσεκτικά και τα αγγίζουν. Η Κιτ Ταν κόβει ένα, το τρίβει και το μυρίζει. «Υπέροχο άρωμα», λέει, «σαν τη ρίγανη. Υπάρχουν πολλά αρωματικά φυτά εδώ».

Για έξι χρόνια ερχόταν δύο ή τρεις φορές κάθε χρονιά στην Πελοπόννησο και στα Κύθηρα. Σε κάθε της αποστολή έμενε από 8 μέρες έως έξι μήνες. Όπως λέει η ίδια, το παλιό τζιπ με το οποίο κυκλοφορούσε έχει διανύσει περισσότερα από 350.000 χιλιόμετρα στην Ελλάδα. Ο κ. Ιατρού κάνει λόγο για αποστολές εξερεύνησης και όχι για απλές εκδρομές. Οι περιγραφές αλλά και το αποτέλεσμα της δουλειάς το αποδεικνύουν.

Η Κιτ Ταν θυμάται τις μέρες που πέρασε εξερευνώντας τα φυτά του Ολύμπου. «Ξυπνούσα στις 4 το πρωί και ξεκινούσα το περπάτημα. Κοιτούσα παντού προσεκτικά. Σήκωνα κάθε πέτρα, όπου υπήρχε φυτό. Ατέλειωτες ώρες πεζοπορίας και πολλή κούραση». Η πρώτη της αποστολή ήταν στον Πάρνωνα. Ακόμα κι όταν οι συνθήκες ήταν αντίξοες, εκείνη ποτέ δε φοβήθηκε. «Συχνά τα καταφύγια στα βουνά ήταν κλειστά και κλειδιά δεν υπήρχαν. Ύστερα από μία ολόκληρη μέρα δουλειάς, έπρεπε να κοιμηθούμε, ήταν απαραίτητο. Μαζεύαμε κλαδιά από τα γύρω δέντρα, βάζαμε πάνω τους υπνόσακους και κοιμόμασταν», περιγράφει.

Ξυπνούσαν με τις πρώτες ηλιαχτίδες και το περπάτημα άρχιζε και πάλι. Κάποιες φορές η Γιαπωνέζα χρησιμοποιούσε ως μεταφορικό μέσο γαϊδουράκια. Στο δρόμο τους εκτός από φυτά έκαναν την εμφάνισή τους και διάφορα ζώα ή μεγάλα πουλιά. Ποτέ όμως απειλητικά. «Θυμάμαι μια φορά που σκαρφάλωνα σε κάτι βράχους, δίπλα σε νερά. Ένας από αυτούς υποχώρησε. Τότε πραγματικά σκέφτηκα πως θα μπορούσα να έχω πάθει κάτι σοβαρό. Ευτυχώς, αν και έπεσα, δεν έπαθα ούτε γρατζουνιά», λέει χαμογελώντας η Γιαπωνέζα ερευνήτρια.

Ένα βιβλίο με επιστημονικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον

Η Κιτ Ταν ήρθε πρώτη φορά στην Ελλάδα πριν από 10 χρόνια. Η οροσειρά της Ροδόπης ήταν η πρώτη της αποστολή. Γύρισε πίσω στο Εδιμβούργο, όπου ζούσε έχοντας συλλέξει περισσότερα από 2.500 φυτά. Έμεινε στη Ροδόπη ένα μήνα. Τον επόμενο χρόνο επισκέφτηκε ξανά την Ελλάδα.

«Ήταν τυχαίο. Από το Μπάρι και το Μπρίντεζι πέρασα στην Πάτρα. Ήμουν μόνη μου και αναζήτησα συνεργάτη στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας. Εκεί βρέθηκα με τον κ. Ιατρού. Από τότε συνεργαζόμαστε στενά». Ο κ. Ιατρού έκανε τότε το διδακτορικό του στα ενδημικά φυτά της Πελοποννήσου. «Είχα από τότε ανακαλύψει 4 νέα είδη στο φαράγγι του Λεωνιδίου. Ένα από αυτά ήταν η Ρetrorhagia grandiflora. Στην περιοχή υπάρχουν 1.500 είδη φυτών. Κι αυτό γιατί οι ανθρώπινες επεμβάσεις είναι σχεδόν ανύπαρκτες, ενώ δεν υπάρχουν γύρω ανταγωνιστικά φυτά», εξηγεί ο καθηγητής.

Εκτός από επιστημονικό ενδιαφέρον ο πρώτος τόμος για τα ενδημικά της Πελοποννήσου και των Κυθήρων παρουσιάζει και καλλιτεχνικό. Στις σελίδες του υπάρχουν 111 ζωγραφιές φυτών από το Δανό ζωγράφο βοτανολογίας Μπεντ Τζόνσεν, ο οποίος θεωρείται από τους καλύτερους στο είδος του. Την ίδια στιγμή, η Κιτ Ταν με τον κ. Ιατρού έχουν αρχίσει ακόμη ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Το 9τομο έργο «Η ελληνική χλωρίδα», από το οποίο ο πρώτος τόμος έχει κυκλοφορήσει ήδη το 1997 και ο δεύτερος αναμένεται την άνοιξη του 2002. «Στην Ελλάδα δεν υπάρχει καταγραφή τα τελευταία χρόνια της χλωρίδας. Μόνο την τελευταία δεκαετία έχουν ανακαλυφθεί 100 διαφορετικά είδη και υποείδη», εξηγεί ο Έλληνας καθηγητής.