Αφάνα Genista
acanthoclada
Ανήκει στην οικογένεια
Legominosae (Fabaceae) και είναι αγκαθωτός θάμνος,
ύψους από 30 εκ. έως 1 μ. Τα φύλλα είναι
αντίθετα ή εναλλασσόμενα και
αποτελούνται από τρία στενά λογχοειδή
τριχωτά φυλλάρια, μήκους 0,5-1 εκ. Η
ψυχόμορφη στεφάνη είναι τριχωτή και
έχει ζωηρό κίτρινο χρώμα. Βρίσκεται σε
ξηρές, φωτεινές θέσεις, σε μεσογειακούς
θαμνώνες ή πευκοδάση, σε χαμηλά και
μέσα υψόμετρα. Είναι
ανατολικομεσογειακό είδος, κοινό στη Ν
Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου.
Στη Μάνη τοποθετούσαν αφάνες
στις εισόδους του νερού προς τις
στέρνες, για να εμποδίσουν την είσοδο
των ερπετών και στις ξερολιθιές.
Αποτελούσαν άριστο συστατικό για
προσάναμα στο τζάκι και για το κάψιμο
του φούρνου. Παλιότερα τοποθετούσαν
φρεσκοκομμένες αφάνες ανάμεσα σε
τίκλες (επίπεδες πέτρες) και αφού
ξεραίνονταν αποτελούσαν τη σκούπα της
εποχής και μάλιστα με άριστα
αποτελέσματα, ειδικά σε πέτρινα ή
χωμάτινα δάπεδα.
Αστοιβίδα (Sarcopoterium spinosum)
Ανήκει στην οικογένεια Rosaceae
και είναι χαμηλός ημισφαιρικός
πολύκλαδος θάμνος, ύψους 30-60 εκ.
Σχηματίζει χαρακτηριστικούς γωνιώδεις
κλαδίσκους που καταλήγουν σε αγκάθι. Τα
φύλλα του είναι σύνθετα, με 9-15
μικροσκοπικά, δερματώδη φυλλάρια που
σύντομα πέφτουν. Τα άνθη φύονται σε
κεφάλια μεγέθους 3 εκ. με τα θηλυκά στη
κορυφή και τα αρσενικά περιφερειακά. Ο
καρπός είναι κόκκινος σαρκώδης.
Πρόκειται για τυπικό συστατικό των
φρύγανων που συχνά σχηματίζει αμιγείς
αποικίες. Είναι είδος της Α Μεσογείου
που εξαπλώνεται δυτικά ως τη Σαρδηνία.