Ίριδα (Gynandriris
sysyrinchium)
Ανήκει στην οικογένεια των
Ιριδιδών (Iridaceae). Πολυετής πόα ύψους 10-30
εκ. που φυτρώνει κυρίως σε αγρούς και
είναι ένα από τα πολύ διαδεδομένα είδη.
Είναι Μεσογειακό είδος και απαντάται
σε ξηρές, πετρώδεις θέσεις, σε χαμηλά
υψόμετρα, συχνά κοντά σε ακτές. Ο
ποωειδής βολβός του περιβάλλεται από
ίνες και στενά αυλακοειδή φύλλα.
Σχηματίζει 1 ή 2 γραμμοειδή φύλλα μήκους
50 εκ. και πλάτους 1,5 έως 5 χιλ., με μακρύ
κολεό στη βάση τους. Η ταξιανθία
αποτελείται από 1-4 συμπαγή στελέχη,
καθένα από τα οποία φέρει 1-6 άνθη.
Το περιάνθιο αποτελείται από
έξι βιολετί ή πορφυρά τμήματα. Τα τρία
εξωτερικά γυρίζουν προς τα έξω και
διακοσμούνται από μια κίτρινη ή λευκή
κηλίδα. Ο στύλος έχει τρεις βραχίονες,
οι οποίοι μοιάζουν με πέταλα και
διαιρούνται στο άκρο σε δυο
τριγωνικούς λοβούς. Ο κάθε βραχίονας
σκεπάζει έναν από τους τρεις συνολικά
στήμονες. Τα άνθη του μοιάζουν στο
σχήμα με εκείνα του άγριου κρίνου, αλλά
είναι μικρότερα και έχουν χρώμα κυανό.
Ένα πιο σπάνιο είδος είναι η άσπρη
ίριδα με λευκά άνθη που φυτρώνει στις
πλαγιές του Ταϋγέτου και της νότιας
κατάληξής του, του Σαγγιά.